fbpx

Serwis poruszający zagadnienia prawa internetowego

Zadaj pytanie

Dla marketingu | 5 grudnia 2018

Porównywanie produktów i uwagi krytyczne – czy dozwolone

Wielu blogerów lub właścicieli serwisów internetowych zamieszcza porównania produktów lub uwagi krytyczne. Takie działania pomagają podjąć decyzję konsumentów w sprawie wyboru danego towaru. Powstaje jednak pytanie o granice dozwolonej krytyki, która z punktu widzenia producenta może spowodować zmniejszenie sprzedaży czy negatywną konotację.

Sprawy tego rodzaju pojawiają się w praktyce zawodu prawnika i tak było również w sprawie spornej pomiędzy producentem wyrobów mięsnych Sokołów a vlogerem Piotrem Ogińskim, który umieścił w serwisie YouTube wideorelację jednego z produktów tej firmy. Ocena produktu a dokładniej tatara była krytyczna i jak przekonywał producent nie była rzetelna. Producent domagał 150 tys. złotych, na rzecz jednej z fundacji. Vloger na swoim profilu w portalu społecznościowym Facebook “Kocham Gotować” zamieścił oświadczenie:

Odnośnie sprawy z tatarem. Moim celem nie było uderzanie w jakąkolwiek markę ale zwrócenie uwagi na problem z którym każdy kto ma pojęcie o gotowaniu się prędzej czy później zetknie. Żeby nie było że nie potrafię przyznać się do błędu, przepraszam grupę Sokołów, chyba rzeczywiście trochę przegiąłem. A jeśli jeszcze kogoś to uraziło to sorry. Przyznaję czasem mnie ponosi w moich komentarzach, ale taki właśnie jestem i pewnie się już nie zmienię. Liczę że na tym wszystkim uda się zbudować jeszcze coś pozytywnego i wyciągnąć dla nas wszystkich jakąś naukę na przyszłość

(Wypowiedź z dnia 5 września 2013r. źródło: https://web.facebook.com/kochamgotowac?fref=ts&_rdc=1&_rdr)

Dyrektor obsługi spółki Sokołów również zamieścił oświadczenie następującej treści:

Szanowny Panie,

przyjmujemy przeprosiny i w związku z tym zdecydowaliśmy się wycofać pozew wobec Pana osoby. Być może rozwiązanie, którego użyliśmy było niewspółmierne, jednak uważamy, że powinno się reagować w sytuacji nieobiektywnej oceny produktów, dobrego imienia firmy, jej pracowników i dostawców, za których pracodawca jest odpowiedzialny.

Szanujemy wolność wypowiedzi oraz możliwość dyskusji na temat produktów i usług. Dbając jednak o takie wartości jak obiektywizm i odpowiedzialność zamierzamy rozpocząć otwartą dyskusję z udziałem ekspertów, blogerów, vlogerów oraz organizacji branżowych, aby wspólnie wypracować rozwiązania, odpowiadające m.in. na następujące pytania:
– Jak pogodzić wolność wypowiedzi w Internecie ze słusznymi interesami konsumentów i marek?

– Gdzie leży granica krytyki i swobody wypowiedzi?

– Kiedy dana marka powinna reagować i w jaki sposób?

Naszym zamiarem jest zainicjowanie wymiany poglądów, pozwalającej wszystkim zainteresowanym przedstawić swoje stanowisko.

O szczegółach tej inicjatywy poinformujemy w najbliższym czasie.

Wykorzystajmy wspólnie zainteresowanie zaistniałą sytuacją do stworzenia zbioru dobrych praktyk, które będą służyć wszystkim przez lata

(Dorota Karolak Dyrektor Obsługi Spółki źródło: https://web.facebook.com/sokolowfanpage/posts/szanowni-internauci-poni%C5%BCej-tre%C5%9B%C4%87-maila-kt%C3%B3ra-wys%C5%82ali%C5%9Bmy-do-pana-piotra-ogi%C5%84skie/606782429377326/?_rdc=1&_rdr)

Wobec tej sytuacji jaka powinna być odpowiedź na zadane przez przedstawiciela firmy Sokołów pytania ? Jak pogodzić wolność wypowiedzi w Internecie ze słusznymi interesami konsumentów i marek ? Gdzie leży granica krytyki i swobody wypowiedzi ?

W najprostszym ujęciu należy powiedzieć, że autor artykułów lub wideorecenzji ma prawo wypowiadać swoje oceny czy spostrzeżenia na temat danego produktu. Krytyka jest działaniem społecznie pożytecznym i pożądanym, jeżeli podjęta została w interesie społecznym, jeżeli jej celem nie jest dokuczenie innej osobie oraz jeżeli ma cechy rzetelności i rzeczowości (Tak. min. wyrok Sądu Najwyższego o sygn. akt II CR 291/68, uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 18 lutego 2005 r. sygn. akt III CZP 53/04, a także Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2003 r. I CKN 1391/00, wyrok Sądu Najwyższego o sygn. akt II CR 291/68, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2003 r. sygn. akt I CKN 1391/00).

Uznać należy także, że samo porównywanie równych produktów czy zwracanie na ich wady i zalety nie narusza z założenia praw producentów. Jednakże ocena powinna być uzależniona za każdym razem od sposobu ujęcia i przedstawienia danej wypowiedzi.

Vloger czy inny publicysta powinien za każdym razem swoją krytykę czy ocenę produktu poprzedzić ustaleniem:

  1. jaki jest cel dokonanej analizy, badania, porównania czy oceny produktu ?
  2. czy krytyka podjęta została w interesie społecznym ?
  3. czy krytyka nie ma na celu dokuczenie innej osobie, w tym przypadku producentowi ?
  4. czy krytyka ma cechy rzetelności i rzeczowości ?

Produkt powinien być zatem oceniony w sposób rzetelny i rzeczowy. Jeśli vloger, bloger czy inny publicysta ma uzasadnione zastrzeżenia co do jakości czy użyteczności produktu powinien swoją ocenę w sposób rzeczowy uzasadnić tak aby konsument mógł zapoznać się z argumentacja i ocenić ją we własnym zakresie – zgodzić się z nią lub nie. W innym wypadku producent może zarzucić, że ocena nie jest rzetelna – tak jak było to w sprawie opisanej na wstępie.

Po przeprowadzeniu opisanego powyżej testu należy zadać sobie również pytanie czy podejmowane działanie nie jest czynem nieuczciwej konkurencji – tzn. czy nie jest działaniem sprzecznym z prawem lub dobrymi obyczajami, które zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy (art. 3 ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji). Chodzi tu o sytuację, w której produkt byłby krytykowany wyłącznie, dlatego aby obniżyć jego konkurencyjność lub zdyskredytować go na tle innych produktów tego rodzaju. W takim przypadku opublikowanie krytyki stanowiłoby czyn nieuczciwej konkurencji i tym samym naruszyłby prawo producentów.

Podsumowując zatem omawiane zagadnienie należy uznać, że samo umieszczenie tekstów krytykujących, porównujących czy oceniających dany produkt nie będzie naruszać prawa, jeśli tekst publikacji będzie umieszczony w celu społecznie pożytecznym i w interesie społecznym oraz jeżeli będzie mieć cechy rzetelności i rzeczowości.

Polecane artykuły

e-sport w polsce

Gry

Prawne aspekty e-sportu

Świat sportu nie pozostaje obojętny na rozwój i zmiany, jakie zachodzą w cywilizacji człowieka od jej samego początku. Wraz z nowymi wynalazkami i kolejnymi pomysłami na rywalizację międzyludzką pojawiają się kolejne dyscypliny. Początki rywalizacji sportowej stanowiły konkurencje przygotowujące do trudu życia ówczesnych czasów, takie jak łucznictwo, rzut kamieniem czy oszczepem. Bardzo wcześnie pojawiły się również […]

Wszelkie prawa zastrzeżone przez Prawo Internetu 2021